GIS چيست؟

Geographic Information System چارچوبي است براي سازماندهي، برقراري ارتباط و درك بهتر جهان اطراف ما

سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی مجموعه‌ای از سخت‌افزار، نرم‌افزار، داده‌های جغرافیایی و منابع انسانی است که به منظور کسب، ذخیره، به‌روزرسانی، به‌کارگیری، تحلیل و نمایش کلیه اشکال اطلاعات مرجع جغرافیایی طراحی می‌شود.

این سامانه را می‌توان به یک پازل شبیه دانست که با کنار هم قرار دادن اجزای آن معنی و مفهومی پیدا می‌کند. مکان بیمارستان‌ها، پمپ بنزین‌ها، سینماها و… تکه‌های این پازل اند که با کنار هم قرار دادن آن‌ها نقشه‌ای کامل و با معنی از یک منطقهٔ جغرافیایی بدست می‌آید. به زبان ساده هر گونه توضیحات مربوط به هر چیزی که در هر مکان متغیر یا ثابت جغرافیایی، در یک سامانه اطلاعاتی یا پایگاهی موجود است را gis یا استفاده از gis گویند.

GIS چگونه كار مي كند

• این سامانه علاوه بر اطلاعات توصیفی، امکان ورود اطلاعات پیکسلی یا برداری را از منابع مختلفی از قبیل نقشه، تصاویر هوائی و ماهواره‌ای، GPS، تجهیزات نقشه‌برداری و غیره دارد.

• این سامانه امکان انجام تحلیل، پردازش و پرسش‌وپاسخ‌های مکانی مورد نیاز کاربر را دارد.

• این سامانه امکان ارائه نتایج در قالب نقشه، گزارش، جدول و نمودار را دارد.

• در طراحی و تولید این سامانه‌ها از مجموعه فناوری‌های مهندسی نرم‌افزار، مهندسی اطلاعات (مدل داده) و مهندسی GIS برای نیل به خصوصیات فوق استفاده می‌شود.

نقشه
داده
آناليز
برنامه
نقشه ها مكان هايي هستند براي نگهداري لايه هاي مختلف داده اي كه مي خواهيد آنها را تجزيه و تحليل كرده و يا با آنها كار كنيد. نقشه هاي GIS را مي توان به آساني و در برنامه هاي مختلف به اشتراك گذاشت و توسط هر شخصي و در هر مكاني مورد استفاده قرارداد.
قلب هر سامانه اطلاعات جغرافيايي پايگاه داده آن است. داده هاي مكاني موقعيت جغرابيايي عارضه ها را نشان داده و داده هاي توصيفي خصوصيات و ويژگي هاي عارض ها را بيان مي كند. داده هاي مكاني مثل نقاط و خطوط نشان دهنده خيابان ها و داده هاي توصيفي مانند نام خيابان ها
شيوه هاي صحيح به كارگيري اطلاعات در جهت رسيدن به اهداف ويژه در يك سامانه ي اطلاعات جغرافيايي از مهمترين مولفه هاي آن است. با تجزيه و تحليل مناسب داده ها مي توان برآورد و ارزيابي دقيق تري از پديده ها داشت و مناسب ترين تصميم را اتخاذ كرد.
با برنامه هاي كاربردي مختلف امكان استفاده از GIS بسيار ساده شده و به راحتي مي توان از آن در زندگي روزمره استفاده كرد اين برنامه ها را مي توان با مرورگرهاي اينترنتي و يا بر روي كامپيوتر هاي شخصي، گوشي هاي موبايل و تبلت ها نصب و اجرا كرد.

كاربردهاي GIS

آموزش
سلامت
بيمه
كارخانجات
پالايشگاه
امنيت
مديريت املاك
بازاريابي
ارتباطات
حمل و نقل
خدمات برق و گاز
منابع طبيعي
دولت ها
آب

آموزش


رشد سریع پدیده شهر و شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه، مشکلات عمده اجتماعی، اقتصادی و فیزیکی فزاینده‌ای ایجاد کرده است. چنین فرآیندی به گسترش فقر در شهرها، دسترسی ناکافی به مسکن و خدمات اصلی شهری، سیستم حمل و نقل ناکافی و نارسایی امکانات اصلی شهری منجر شده است و با افزایش جمعیت در شهرها به خصوص شهرهای بزرگ، حجم تقاضا برای خدمات و کالا‌های عمومی نیز افزایش یافت. ولی به علت ساختار اقتصادی سیاسی خاص کشوها، همواره سرعت پاسخگویی به نیازها از سرعت رشد نیازها کمتر بوده است. در این میان کاربری‌های پر تقاضا مانند کاربری‌های آموزشی به دلایل زیادی مانند عدم هماهنگی نهادهای اجرایی شهرها، مشکلات مالی بخش آموزش و پرورش و عدم آشنایی مسئولان با موازین علمی، مکان یابی مدارس در پاسخگویی به نیازهای جمعیت دانش آموزی با مشکلات زیادی مواجه بوده‌اند و تعدد عوامل مؤثر در مکان‌یابی مدارس و افزایش روز افزون مشکلات شهری، لزوم استفاده از روش‌های مؤثر و سیستم‌های رایانه‌ای را در مکان‌یابی مدارس بیش از پیش آشکار ساخته است.

کاربرد سامانه ي اطلاعات جغرافيايي در مديريت شهري


شهرها بايد محيطي مطمئن و جذاب براي ساکنان و داراي حداقل مشکلات و هزينه ها و اتلاف وقت و حداکثر بهره برداري از اراضي و محيط زيست طبيعي باشند. قبل از پرداختن به کاربردهاي اين سامانه در حوزه ي شهري، دانستن پاره اي از مشکلات موجود در خصوص به کارگيري اين سامانه ضروري است. اين مشکلات عبارت اند از: افزايش روز افزون حجم اطلاعات در امورشهري، پراکندگي اطلاعات مکاني درداخل شهرداري و ساير ارگان هاي ذي ربط، عدم وجود اطلاعات مکاني دقيق، صحيح و به هنگام، عدم هماهنگي مناسب درون و برون سازماني در اخذ و مديريت اطلاعات شهري، عدم وجود استاندارد و سازوکار سيستماتيک اخذ، ذخيره سازي، به هنگام سازي، پردازش، نمايش، کاربرد و تبادل اطلاعات در مجموعه ي شهرداري، عدم وجود يک تفکر سيستمي در اخذ و مديريت اطلاعات مکاني، گسترش بي رويه ي شهرها و تغيير کاربري ها و عدم ثبت و ذخيره سازي به موقع اطلاعات، عدم اطلاع رساني دقيق و سريع در مورد امکانات، مسائل و مشکلات برنامه هاي مديريت شهري عدم توزيع امکانات متناسب با تراکم جمعيت شهري، عدم دسترسي به اطلاعات دقيق به منظور تعيين هزينه هاي مستقيم و غير مستقيم اجراي يک پروژه، عدم توجه کافي به نيازهاي اساسي و درازمدت استفاده کنندگان، وجود گردش اطلاعاتي نامناسب در شهرداري، آنالوگ بودن بخش اعظم اطلاعات و جدا بودن اطلاعات مکاني و توصيفي در اغلب موارد.

چگونه مي توان مشکلات موجود را حل نمود؟

   - تشکيل سامانه اي در قالب مجموعه اي سازمان يافته و منسجم
   - جمع آوري اطلاعات قابل قبول و پالايش شده
    - توانايي انجام تحليل هاي مورد نياز کاربران مختلف
   - امکان تحليل، تصحيح، به هنگام رساني و ارائه ي اطلاعات
   - امکان فراهم آوردن مقدمات لازم براي انجام امور مطالعاتي، اجرايي، مديريتي و اطلاع رساني

کاربردهاي عمومي GIS در شهرداري

• مکان يابي شهري
   - تعيين نزديک ترين ايستگاه آتش نشاني و آمبولانس قابل دسترسي به منظور تأمين امکانات مورد نياز جهت مقابله با بحران و کمينه سازي خسارات.
   - تعيين نزديک ترين بيمارستان به محل حادثه
   - تعيين نزديک ترين مراکز امداد رساني به محل حادثه
   - تعيين بهترين مسير از مرکز امدادرساني به محل حادثه
   - تعيين نزديک ترين بيمارستان به محل حادثه
   - تعيين بهترين مسير از محل حادثه به نزديک ترين بيمارستان

• تقسيم بندي مجدد مرزهاي مناطق شهري
   - مناطق شهرداري
   - مناطق پستي
   - خطوط لوله آب و فاضلاب، گاز، برق و تلفن شهري


• مميزي املاک شهري
   - تعيين و ارزيابي اطلاعات مربوط به قطعات ملکي از قبيل عرصه و اعيان، مالک، کاربري و ارزش.
• اطلاع رساني شهري
   - تهيه ي نقشه، با توجه به نياز کاربر
   - پويش و مديريت پارک ها
   - ارائه ي اطلاعات مکاني به اراده ي راهنمايي و رانندگي به منظور مديريت ترافيک و حمل و نقل شهري
   - پاسخ هاي صحيح و قابل اعتماد در رابطه با نيازها و سئوالات ارباب رجوع
   - تعيين موقعيت يک ساختمان با وارد کردن اطلاعات توصيفي مربوط به آن
   - اطلاع رساني عمومي به واحدهاي ارائه کننده ي خدمات شهري
   - ارائه ي اطلاعات به منظور توسعه و تأسيس مراکز خدمات عمومي مانند: بيمارستان، پارک، کتابخانه، ...
   - ارائه ي اطلاعات مراکز جاذب سفر (تاريخي، مذهبي، ورزشي، فرهنگي)
   - طبقه بندي خانه هاي استيجاري بر اساس قيمت، مساحت، دسترسي ها، مجاورت ها و ...
   - مشخص نمودن مناطق ممنوعه در ساخت و سازهاي شهري با در نظر گرفتن مسائل اشرافيت و سايه اندازي و ... .

• معماري و شهرسازي
   - مطالعه و بررسي به کارگيري قوانين، مقررات، ضوابط و دستاوردهاي جديد در زمينه ي شهرسازي و معماري
   - تهيه ي طرح جامع به کمک وزارت مسکن و شهرسازي و شوراي شهر
   - تهيه ي طرح تفصيلي
   - مديريت و برنامه ريزي توسعه ي شهري با توجه به امکانات و سياست گذاري هاي مربوطه

• تدوين و نظارت بر اجراي مقررات شهرسازي
   - تعيين ميزان دست يابي به اهداف طرح تفصيلي
   - مطابقت طرح تفصيلي با طرح جامع
   - مقايسه ي وضع موجود با طرح تفصيلي
• برنامه ريزي و اجراي طرح هاي شهري
   - برآورد هزينه جهت اجراي يک طرح عمراني
   - تعويض راه (با توجه به پارامترهاي مختلف از جمله قيمت زمين، نوع کاربري و ...
   - تعيين ارزش زمين هاي مجاور معابر شهري در جهت تعيين استفاده ي بهينه
   - ارائه ي اطلاعات مورد نياز شهروندان در زمينه ي فعاليت هاي صدور پروانه، پايان کار، خلاف ساختمان و ...
   - صدور مجوز ساخت واحدهاي فرهنگي، آموزشي، اداري و تجاري، بر اساس اطلاعات موجود در سامانه از قبيل تراکم، متوسط درآمد خانوارها، وضعيت فرهنگي و مذهبي و ...

• مديريت و برنامه ريزي شهري
   - توزيع بهينه ي خدمات، تأسيسات و امکانات شهري با توجه به روند توسعه در مناطق مختلف شهري
   - سياست گذاري در امر توزيع بهينه ي تراکم ساختماني با جمعيت شهري
   - توزيع کاربري بهينه درسطح شهر
   - تعيين مساحت کاربري هاي مختلف (فضاي سبز، ...)
   - ايجاد موازنه در حجم کار مأموران بازديد ساختمان
   - به هنگام سازي نقشه ها با عکس هاي هوايي و يا تصاوير ماهواره اي و تهيه ي نقشه هاي کاربردي از نقشه ي پايه اشاره كرد.
   - ايجاد هماهنگي با ساير ارگان هاي توليد کننده، استفاده کننده و ذخيره کننده ي اطلاعات شهري، براي انجام امور عمراني، زيست محيطي، تجاري، امنيتي و ...

• مديريت سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني شهري
   - تهيه ي نقشه و طبقه بندي نواحي شهري بر اساس ضريب يکي از نيازهاي سازمان آتش نشاني، تعيين ضريب خطر براي هر يک از مناطق، محله ها و ساختمان هاي شهر است، به طوري که بتوان براساس آن نسبت به تجهيز و يا توسعه ي ايستگاه هاي آتش نشاني برنامه ريزي نمود
   - در اختيار داشتن اطلاعات مورد نياز در زمينه ي تجهيزات ايمني موجود در ساختمان ها و مجتمع هاي مسکوني و تجاري بزرگ
   - تعيين نزديک ترين ايستگاه آتش نشاني به منظور امداد رساني در يک محل خاص، با توجه به نوع حادثه و امکانات ايستگاه ها

• تنظيف و بازيافت مواد شهري
   - تقسيم نواحي خدماتي به نواحي تفکيکي نظافت معابر شهري
   - تعيين مسير بهينه ي ماشين هاي جمع آوري و حمل زباله
   - تعيين مسير ويژه ي بهينه ي جمع آوري زباله

• فضاي سبز شهري
   - تعيين محل بهينه جهت احداث پارک و توزيع بهينه ي پارک ها در سطح شهر، مديريت پارک ها و نمايش پلان داخلي پارک ها به همراه گونه هاي گياهي و امکانات و تجهيزات موجود درآن.
• سامان دهي معابر شهري
   - تراکم و محل استقراردست فروشان
   - نمايش تراکم و محل استقرار پرسنل شهرداري
   - انتخاب بهترين محل، براي برگزاري بازارهاي هفتگي

شهر جم و گامي نخست جهت الكترونيكي شدن با تكيه بر دانش GIS

عوارض خودرو